ΣΥΜΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΣΑΜΙΑΚΗ ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΤΟΥ Μ.Γ ΒΑΡΒΟΥΝΗ

Αναπληρωτή Καθηγητή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης



Όπως και με άλλη ευκαιρία έχουμε γράψει, απαρτισμός μιας σαμιακής προσωπογραφίας αποτελεί ένα από τα βασικά ζητούμενα των σαμιακών σπουδών. Ουσιαστικά στον τομέα αυτό διαθέτουμε μόνο όσα έγραψε ο Επαμεινώνδας Σταματιάδης στον τέταρτο τόμο των «Σαμιακών» του και ορισμένα σκόρπια σημειώματα σε εφημερίδες και ημερολόγια του 20ού αιώνα, κυρίως δε στο «Μικρασιατικόν Ημερολόγιον» της Ελένης Σβορώνου. Όλα αυτά χρειάζονται συγκέντρωση και συμπλήρωση, γι’ αυτό και κάθε σχετική συμβολή είναι πραγματικά ευπρόσδεκτη.
Η κα Έπη Χριστοδούλου μας χάρισε πρόσφατα μια τέτοια συμβολή. Μετά το βιβλίο της με την ιστορική βιογραφία του Γιάννη Μαλαγάρη (Αθήνα 2003) το ποιητικότατο «Καταστάλαγμα» (Αθήνα 2006) και το βιβλιαράκι για τη θεατρική παράσταση που έδωσε ο Δημοκρατικός Στρατός Σάμου στον Καρβούνη τον Ιανουάριο του 1949, συμπληρώνει την μέχρι σήμερα εργογραφία της με ένα μικρό αλλά μεστό πόνημα.
Πρόκειται για το βιβλίο της «Ο πατέρας μου ο γιατρός Νικόλαος Χριστινίδης» από τις δραστήριες και παραγωγικές εκδόσεις «Υπερόριος» (Σάμος 2010, σελ. 40). Με σημαντικές φωτογραφίες του Νίκου Νόου και σχέδια του Γιώργο Γόγολου, η συγγραφέας μας παρουσιάζει μια εξέχουσα μορφή της προπολεμικής Σάμου, τον γιατρό Νικόλαο Χριστινίδη, που γεννήθηκε στον Άγιο Κωνσταντίνο και διατήρησε ονομαστές στην εποχή τους γυναικολογικές κλινικές στην πόλη της Σάμου και στο Καρλόβασι.
Με ιδιαίτερη ευαισθησία, που θυμίζει τον ποιητικό λόγο της πρώτης της ποιητικής συλλογής, των «Καταγραφών», η Έπη Χριστοδούλου συνδυάζει βιώματα, ιστορικές περιγραφές, συναισθήματα και αναμνήσεις, με αποτέλεσμα να μην μας δίνει μόνο μια απλή βιογραφική προσέγγιση, αλλά την πλήρη εικόνα μιας ολόκληρης, ταραγμένης και σύνθετης εποχής, την οποία έζησε και στις εξελίξεις της οποίας εν μέρει πρωταγωνίστησε και η ίδια.
Το βιβλίο αποτελείται από το εισαγωγικό κείμενο για τα πρώτα ευτυχισμένα χρόνια της οικογένειας Χριστινίδη, στον Λιμένα Βαθέος (σελ. 9-17) και από μικρά κεφάλαια υπό τους εύγλωττους τίτλους «Χαλασμός» (σελ. 18-21), «Στο Καρλόβασι» (σελ. 22-23), «Μέρες Κατοχής» (σελ. 24-31), «Αντίσταση» (σελ. 32-33) και «Απελευθέρωση» (σελ. 34-37) για να κλείσει με ένα σύντομο επιλογικό – συμπερασματικό κείμενο (σελ. 39). Μέσα από αυτά, ανάγλυφα σκιαγραφείται η προσωπικότητα και το έργο του γιατρού Νικολάου Χριστινίδη, του φιλελεύθερου και δημοκρατικού σπουδαίου επιστήμονα, προέδρου του Ιατρικού Συλλόγου Σάμου και διευθυντή του Νοσοκομείου Σάμου, του αφοσιωμένου στο καθήκον και στον όρκο του ανάργυρου θεραπευτή και φιλάνθρωπου ανθρωπιστή επιστήμονα, του ευαισθητοποιημένου πολίτη που προσφώνησε τον Ελευθέριο Βενιζέλο και δεν δέχθηκε να συνεργαστεί με τους Ιταλούς κατακτητές του νησιού, αλλά και του στοργικού συζύγου και πατέρα.
Η Έπη Χριστοδούλου, χωρίς να εγκαταλείψει τον συναισθηματισμό που είναι φυσικός και αναμενόμενος, προκειμένου για τον πατέρα της, μας παρουσιάζει πλήρως την προσωπικότητά του, φωτίζοντας κύριες και οριακές στιγμές της ζωής και του έργου του. Όσα γράφει συμπληρώνουν εν μέρει το σπουδαίο και πολύμοχθο έργο του κ. Μαν. Νικολαΐδη για την υγεία, την άσκηση της ιατρικής και την περίθαλψη στη Σάμο, που είδε σχετικά πρόσφατα το φως της δημοσίευσης. Και φυσικά, αποτελούν σημαντικότατη συμβολή στην μέλλουσα να σχηματιστεί σαμιακή προσωπογραφία του 20ού αιώνα, για την οποία έγινε λόγος και στην αρχή. Θυμίζω ότι ανάλογη συμβολή μας χάρισε πριν λίγα χρόνια και ο αείμνηστος Μενεκράτης Ζαφειρίου για την σαμιακή οικογένεια Μητσάκη.
Διαβάζοντας κανείς τις μέρες και την πολιτεία του γιατρού Νικολάου Χριστινίδη δεν απορεί που η Έπη Χριστοδούλου είναι κόρη του.
Μαθαίνει και κατανοεί ο αναγνώστης από πού πήρε η συγγραφέας τα μαθήματα δημοκρατικής ευαισθησίας, αγωνιστικότητας και ήθους που χαρακτηρίζουν τη ζωή και το έργο της. Η συγκινητική περιγραφή για την στάση του πατέρα της απέναντι στους κατακτητές αλλά και στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης του νησιού, δεν μπορεί παρά να στάλαξαν στη ψυχή της κόρης του το μήνυμα της αντίστασης, της εμμονής σε ιδέες και ιδανικά και του αγώνα, που προσδιόρισαν και τη δική της ζωή.
Από κάθε άποψη, το βιβλίο της Έπης Χριστοδούλου για τον πατέρα της, γιατρό Νικόλαο Χριστινίδη, δεν αποτελεί μόνο καταγραφή μαρτυριών, πηγή για τη μελέτη μιας εποχής και συναρπαστικό ανάγνωσμα. Είναι παραλλήλως και ένα μάθημα για όσους διαβάζουν τη ζωή του, μάθημα αξιοπρέπειας, σταθερότητας και καρτερικότητας, μάθημα που μπορεί να κάνει τη ζωή όσων το διαβάζουν πληρέστερη, αν ακολουθηθεί το υπόδειγμα ζωής που η Έπη Χριστοδούλου μας παρουσιάζει με αγάπη, στοργή, θαυμασμό, νοσταλγία αλλά και ιδιαίτερη συγγραφική δεξιότητα.

κορυφή σελίδας

Εκτύπωση    E-mail

επιστροφή